Strona główna     Aktualności     Kalendarz imprez     O projekcie     Kontakt  
 
 

Wypocznij aktywnie  
na Krajnie nad Notecią

poznaj
piękno Krajny

Zapraszamy
na zielone szlaki doliny Noteci

Turystyka i przyroda
Krajna – Kraina Turystyczna
Informacje praktyczne
 
 
Kategoria: Krajna – Kraina Turystyczna - Dział: Z kart historii


Mapa
Regiony
Leksykon miejsc
Z kart historii
Gwara Krajeńska
Kuchnia Krajeńska

Wyrzyski epizod walk o Wysokę

Gmina: Wyrzysk, Tagi: historia,

Wyrzyski epizod walk o Wysoke
 Powstanie Wielkopolskie to jedna z chlubniejszych kart w historii państwa polskiego. Zawdzięczmy to rozejmowi w Trewirze z 19 lutego 1919 roku, gdy znaczną część naszych ziem, gdzie dzisiaj mieszkamy, została przyłączona do Polski. Oto kulisy walk na ziemi krajeńskiej, ze szególowym uwzględnieniem boju o Wysokę z 7 stycznia 1919 roku.
 Głowna akcja zbrojna na terenach Wielkopolski rozpoczęła się 27 grudnia 1918 roku, po przyjeździe Ignacego Paderewskiego do Poznania, gdy doszło do patriotycznych manifestacji. Po tym wydarzeniu wystąpiły oddziały niemieckiego wojska przeciwko polakom. Starcia zbrojne przerodziły się w powstanie. Wkrótce Poznań był wolny, a w ciągu następnych dni cała Wielkopolska rozpoczęła zwycięską walkę o niepodległość. Północne obszary byłego Wielkiego Księstwa Poznańskiego obejmowały powiaty: Czarnkowski, Chodzieski, Notecki, Wyrzyski, Bydgoski i miasto Piłę.
 Jak sie okazało - Wyrzysk i Wysokę, to miejsca, w których bądź obok których toczono najdalej wysunięte boje powstańczę w Wielkopolsce, bo już nad linią Noteci. Na początku 1919 roku Wyrzysk miał stanowić dla Nakła obronę od strony zachodniej. W tym celu do 200 powstańców z powiatu wyrzyskiego skierowano tu dobrze uzbrojony oddział piechoty z Kłecka. Oddział ten liczył 80 ludzi, w Nakle wzmocniono go dwoma lekkimi karabinami maszynowymi oraz armatą. Każdy z powstańców otrzymał po 25 naboi i jednym granacie ręcznym. Pomoc z Nakła przybyła transportem kolejowym do Osieka nad Notecią, następnie ruszono szosą do Wyrzyska.
 Wielu mieszkańców było przygotowanych do ataku na Niemców będących w Wysokiej. Atak wyznaczono na 7 stycznia 1919 roku na godzinę 23.00. Z rynku wyrzyskiego ruszyło 12 wozów drabiniastych, w trakcie przejazdów nastąpił rozdział furmanek i plutonów.
 Niemcy dowiedzieli się o planowanym ataku o 22.40 W blasku śniegu rozpoczęła się bitwa. Nad ranem walka dobiegła końca. Rezultat bitwy pozostał nierozstrzygnięty. Wysoka pozostała w rękach niemców jeszcze przez jeden rok, podobnie jak wyrzysk - do 22 stycznia 1920 roku.Po powrocie do Wyrzyska wszyscy powstańcy, po pewnymm dozbrojeniu, planowali kolejny bój o Wysokę. Na mocy jednak układów z Niemcami wszystkich powstańców z powiatu wyrzyskiego wycofano za Noteć. Już  w dniu 11 stycznia 1919 roku kompania wyrzyska uczestniczyła w dalszych walkach pod Szubinem. Wielu z nich wróciło do swych domów i opowiadali o wydarzeniach, które przeżyli.
 Tak zakończyła sie walka na ziemi krajeńskiej.Godne uznania i podziwu jest patriotyczny zryw ku wolności najszczerszych mas ludowych Wielkopolski, a także jego skuteczność. Chwała im wszystkim.




Biblioteki
Galerie zdjęć
Filmy
Materiały dźwiękowe
Mapy


Tagi
cmentarz[11]; dworek[10]; gastronomia[4]; historia[7]; hotele [2]; jezioro/rzeka[28]; kościół [18]; miejscowość[74]; park dworski[3]; pomnik przyrody[9]; punkt widokowy/wzniesienie[3]; rezerwat przyrody[4]; szlak turystyczny[5]; twórcy[2];
wszystkie tagi >>

 
   



  Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich : Europa inwestująca w obszary wiejskie
Strona współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach osi 4 LEADER Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013