Strona główna     Aktualności     Kalendarz imprez     O projekcie     Kontakt  
 
 

Wypocznij aktywnie  
na Krajnie nad Notecią

poznaj
piękno Krajny

Zapraszamy
na zielone szlaki doliny Noteci

Turystyka i przyroda
Krajna – Kraina Turystyczna
Informacje praktyczne
 
 
Kategoria: Krajna – Kraina Turystyczna - Dział: Z kart historii


Mapa
Regiony
Leksykon miejsc
Z kart historii
Gwara Krajeńska
Kuchnia Krajeńska

Z dziejów Towarzystwa Gimnastycznego w Wyrzysku

Gmina: Wyrzysk, miejscowość: Wyrzysk
Tagi: historia,

Z działalności Towarzystwa Gimnastycznego w Wyrzysku
 Towarzystwo Gimnastyczne ,,Sokół" powstało w fakcie upadku powstania styczniowego (1863).Myśl założenia Towarzystwa zrodziła się we Lwowie,a powołano je do życia 27 lutego 1867r.Datę tę uważa się za początek ,,Sokoła" na ziemiach polskich.
 Towarzystwo od 1885r. swoje placówki pzrerzuca poza granice zaborów.W Polsce powstają tzw.gniazda i po kilkunastu latach ,,Sokół" objął wszystkie ziemie polskie i nie tylko,ale też zapuścił swoje loty do Niemiec,Francji i Ameryki.Głównym celem organizacji było,służenie ojczyźnie na wypadek każdej potrzeby.Ćwiczono również drużyny sokole w różnych dziedzinach np.strzelaniu.
 W wolnym państwie w roku 1919 utworzono w Warszawie wspólny Związek Sokoli łączący dawne związki w trzech zaborach.

 Towarzystwo Gimnastyczne ,,Sokół" po raz pierwszy narodziło się w Wyrzysku 1 lub 23 sierpnia 1896r.Gniazdo należało do dzielnicy Pomorskiej z siedzibą w Nakle.Niestety o pierwszej siedzibie ,,Sokoła" wiemy niewiele.Jednak we fragmentach kronik można wyróżnić: Wojciecha Kamińskiego (prezes),Józefa Stefaniaka (sekretarz),Józefa Klappe i Jana Jacheckiego (skarbnicy).Ten pierwszy etap ,,Sokoła" trwał bardzo krótko.
 Za prawdziwe narodzenie się tego towarzystwa uważa się datę 25 sierpnia 1919r.Wtedy odbyło się zebranie,które miało wznowić gniazdo.Przybyli zaproszeni delegaci,przedstawili jak miał działać ,,Sokół" i nadali stanowiska: Jan Wętkowski (prezes),Józef Schmidt (naczelnik),Stanisław Donderski (zastępca naczelnika),Józef Romiński (sekretarz),Wacław Smukowski (skarbnik).Odbywały się też ćwiczenia gimnastyczne dla członków towarzystwa.
 Pomiędzy gniazdami dochodziło do różnych zlotów i już 5 października tego roku,z Wyrzyska wyjechało 10 druhów do Bydgoszczy.Później w połowie tego samego miesiąca do miasta z rewizytą zjechało 60 sokołów bydgoskich.
 Do końca 1919r. do wyrzyskiego ,,Sokoła" zapisało się około 30 obywateli.Jednak jeżeli ktoś nie stawił się na zebranie został karany drobną kwotą.Spośród różnorodnych form działalności w tym czasie można wymienić zajęcie się teatrem.
 Jednak powoli entuzjazm towarzystwa spadał.Odbywało się co raz mniej zebrań,w 1920r. odbyły się tylko 2 spotkania.Niestety teraz ponad roczna przerwa aż do 13 lipca 1921r.Tego dnia z inicjatywy Władysława Wendego odrodzono ,,śpiącego sokoła".Przyjęto rezygnację dotychczasowego prezesa i nadano stanowiska:dh Wendy (prezes),Jan Lach (wiceprezes),dh Dobrasz (sekretarz),Franciszek Knioła (naczelnik),Władysław Szwerecki (zastępca naczelnika).
 Niebawem okazało się,że dokonane zmiany znacznie poprawiły sytuację.Wznowiono intensywne ćwiczenia.Powstał oddział męski i kobiecy.Do końca 1921r. odbyło się 30 ćwiczeń druhów i 2 spotkania drużyny kobiecej.Poprawił się również stan finansowy.Spłacono reszte długu i towarzystwo posiadało jeszcze 14000 marek gotówki.Druha Edwarda Dzięcielaka mianowano członkiem honorowym.Podobne miana otrzymali: Józef Schmidt,Kazimierz Kościerski i Władysław Malich.Jeszcze pod koniec 1921r. na walnym zebraniu wybrano nowy zarząd.
 W roku 1922 Towarzystwo prosperowało dobrze.Zebrania odbywały się regularnie.Pamiętając o zdrowiu i higienie 8 lutego tego roku zaproszono na prelekcję lekarza powiatowego  Dobrochotowa.W pewne tarapaty finansowe wpędził Towarzystwo zlot,który miał miejsce w Wyrzysku 16 lipca tego roku. Rok 1923 rozpoczął się niespodziewanym dla ,,Sokoła" wydarzeniem.Oto 28 lutego zwołano zebranie,z powodu zagadkowego zniknięcia prezesa Wendego.Pozmieniano stanowiska.Prezesem został Kazimierz Kamiński,sekretarzem Wincenty Kropacz,a naczelnikiem Józef Wicherek.Na zebraniu w dniu 11 maja 1923r. po długim wahaniu prezesurę przyjął Kazimierz Kościerski,a dh Kmiński stał się naczelnikiem.Zaś na zastępceę wybrano Wacława Niedźwiedzkiego.
 Rok 1924 rozpoczął się od założenia bilblioteki,a członkom organizacji wręczono legitymację.Zorganizowano wycieczki propagandowe do Polanowa,Kosztowa i Białośliwia.Na zawodach kościuszkowskich VIII okręgu w Nakle drużyna z Wyrzyska zdobyła 5 nagród.1 czerwca tego roku poświęcono nowy sztandar.Z pomocą zarządu gniazda wyrzyskiego powstały oddziały ,,Sokoła" w Polanowie i Kosztowie.3 września 1924r. nowym sekretarzem zostaje Jan Łabędź,a skarbnikiem Tomasz Kaczmarek.
 Na początku 1925r.ustalono w wyrzyskim sokole nowe wysokości składek.W marcu,na wniosek Mariana Derdzikowskiego,zajęto się organizowaniem orkiestry sokolej.Sam wnioskodawca stał się kapelmistrzem.
 Rok 1926 upamiętnił się obchodami 30 rocznicy ,,Sokoła" w Wyrzysku,o czym pisała obszernie bydgoska prasa.Na tą uroczystość przygotowano dość bogaty program.
 Rok 1927 zaczął się od znaczącego dla Wyrzyska zjazdu Rady Okręgu VIII,a odbył się on 13 lutego.Ów rok to również rozpoczęcie budowy ,,Ogniska"-ośrodka.który miał skoncentrować działalność wszystkich organizacji w mieście.
 Rok 1928 i następne lata przynoszą potyczki z wierzycielami długów wekslowych.Zachował się dokument z 16 sierpnia 1928r.wystawiony przez Bank Ludowy w Wyrzysku.
 Na zakończenie należy stwierdzić,że wyrzyski ,,Sokół" pomimo swych  zmiennych losów,wypełnił z pewnością nakreślone cele statutowe w przełomowych latach historii narodu.

 Czegóż więcej żądać?

 




Biblioteki
Galerie zdjęć
Filmy
Materiały dźwiękowe
Mapy


Tagi
cmentarz[11]; dworek[10]; gastronomia[4]; historia[7]; hotele [2]; jezioro/rzeka[28]; kościół [18]; miejscowość[74]; park dworski[3]; pomnik przyrody[9]; punkt widokowy/wzniesienie[3]; rezerwat przyrody[4]; szlak turystyczny[5]; twórcy[2];
wszystkie tagi >>

 
   



  Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich : Europa inwestująca w obszary wiejskie
Strona współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach osi 4 LEADER Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013